Tìm hiểu về mô hình nến Nhật. Các mô hình nến phổ biến nhất hiện nay

Khi tham gia vào thị trường chứng khoán hay ngoại hối, đọc và hiểu biểu đồ là một trong những việc làm vô cùng quan trọng, có vai trò then chốt trong việc giúp cho nhà đầu tư ra quyết định một cách chính xác. Muốn hiểu được tổng quan về biểu đồ, đặc biệt là biểu đồ nến Nhật, nhà đầu tư cần nắm được được đặc điểm của các thanh nến – thành phần chính để tạo nên mô hình nến Nhật. Vậy mô hình nến là gì, ý nghĩa của chúng ra sao và áp dụng như thế nào vào việc đọc và phân tích biểu đồ, bài viết dưới đây sẽ giúp người đọc trả lời cho những câu hỏi đó.

1) Tìm hiểu về mô hình nến Nhật

Mô hình nến Nhật là công cụ được dùng trong phân tích kỹ thuật với mục đích để mô tả biến động giá, hoặc tỷ giá của các tài sản tài chính như cổ phiếu, chứng khoán phái sinh, tiền tệ, ngoại hối, tiền điện tử… hay các loại hàng hóa khác trên thị trường như vàng, dầu, …Mô hình nến nhật kết hợp cùng với hai biểu đồ giá là Biểu đồ đường (line) và Biểu đồ thanh (bar) là 3 loại biểu đồ giá được sử dụng nhiều nhất hiện nay bởi đặc tính đơn giản, dễ hiểu, dễ sử dụng.

Cha đẻ của mô hình nến Nhật là một thương gia người Nhật Bản có tên Munehisa Homma. Vào thế kỷ thứ 18, ông đã sử dụng một đồ thị gọi là Đồ thị cây nến để thể hiện sự biến động của giá gạo trong nhiều năm liền tại Nhật Bản, kết hợp cùng với những yếu tố khác như thời tiết, tình hình kinh tế, chính trị, ...để từ đó phân tích, tìm ra được quy luật biến động của giá gạo. Chính nhờ việc phân tích đó, nhiều năm liền, Munehisa Homma đã kiểm soát toàn bộ thị trường gạo Nhật Bản và cũng vì vậy, đồ thị cây nến bắt đầu được mọi người chú ý.

Sau này, đồ thị cây nến của ông đã được mọi người biết đến rộng rãi, đặc biệt là những nước phương Tây. Ngày nay, các trader sử dụng nến Nhật như một chỉ báo kỹ thuật cơ bản nhất bên cạnh việc kết hợp và phân tích những chỉ báo khác.


2) Các đặc điểm của mô hình nến Nhật

Mô hình nến Nhật là một biểu đồ được tạo nên bởi nhiều thanh nến (bao gồm thanh nến tăng và thanh nến giảm). Mỗi vây nến đại diện cho sự biến động giá trong một phiên. Các phiên giao dịch có thể diễn ra trong một khoảng thời gian dài như một ngày, một tuần hay một tháng, hoặc diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn như một phút hay một giờ. Việc lựa chọn thời gian của phiên giao dịch tùy thuộc vào chiến lược của các trader.

Các cây nến nhật có những đặc điểm cấu tạo chính như sau:

3 bộ phận cấu thành lên một cây nến Nhật:

-       Râu nến trên (Bóng nến trên – Upper shadow)

-       Thân nến (Body)

-       Râu nến dưới (Bóng nến dưới – Lower shadow)

Mỗi cây nến đều có đủ 4 thông tin chính về mức giá:

-       Giá mở cửa (Open): Giá khi bắt đầu phiên giao dịch

-       Giá đóng cửa (Close): Giá khi kết thúc phiên giao dịch

-       Giá cao nhất trong phiên (High): Mức giá cao nhất của tất cả giao dịch xảy ra trong phiên đó

-       Giá thấp nhất trong phiên (Low): Mức giá thấp nhất của tất cả giao dịch xảy ra trong phiên đó

2 Loại nến chính, thể hiện xu hướng biến động giá:

-       Nến tăng (Bullish Candle Stick): thể hiện giá tăng lên trong một phiên giao dịch, có giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa và nến thường được thể hiện bằng màu xanh.

-       Nên giảm (Bearish Candle Stick): thể hiện giá giảm xuống trong một phiên giao dịch, có giá đóng cửa thấp hơn giá mở cửa và nến thường thể hiện bằng màu đỏ.

Tuy nhiên, màu xanh và màu đỏ chỉ là hai màu phổ biến thể hiện tính chất của nến, các trader vẫn có thể thay đổi màu tùy theo ý thích của mình.  


3) Các mô hình nến Nhật phổ biến

3.1. Mô hình nến Búa (Hammer)

Đặc điểm chính:

·               Thân nến nhỏ

·               Bóng nến trên không có hoặc rất nhỏ

·               Bóng nến dưới dài

Ý nghĩa:

·               Nến Búa cho thấy ban đầu, phe bán chiếm ưu thế khi giảm mạnh so với điểm mở cửa, nhưng về sau phe mua lại chiếm ưu thế khi đẩy giá lên, tạo bóng nến dài.

·               Nếu nến Búa xuất hiện trong một xu hướng giảm thì có thể đó là dự báo cho một sự đảo chiều tăng.

3.2. Mô hình nến Búa ngược (Inverted Hammer)

Đặc điểm chính:

·               Thân nến nhỏ

·               Bóng nến dưới không có hoặc rất nhỏ

·               Bóng nến trên dài

Ý nghĩa:

·      Nến Búa ngược cho thấy ban đầu phe mua chiếm ưu thế do đẩy giá lên cao so với giá mở cửa nhưng về sau phe bán lấy lại ưu thế khi đẩy giá xuống tạo thành bóng nến dài.

·      Nếu nến Búa Ngược xuất hiện trong một xu hướng tăng thì có thể đây là một sự báo cho một sự đảo chiều giảm.

3.3 Mô hình nến Marubozu

Đặc điểm chính:

·               Thân nến lớn

·               Không có bóng nến

Ý nghĩa:

·               Nến Marubozu tăng cho thấy phe mua kiểm soát toàn bộ phiên giao dịch từ đầu đến cuối

·               Nến Marubozu giảm cho thấy phe bán kiểm soát toàn bộ phiên giao dịch từ đầu đến cuối

3.4. Mô hình nến Con xoay (Spinning Top)

Đặc điểm chính:

·               Thân nến nhỏ

·               Bóng nến trên và dưới dài

Ý nghĩa:

·               Khi thị trường mở cửa, phe mua và phe bán đều cố giành quyền kiểm soát, điều này khiến cho bóng nến trên và nến dưới dài, nhưng không phe nào chiếm được ưu thế ở cuối phiên.

3.5. Mô hình nến Doji

Đặc điểm chính:

·               Giá mở cửa trùng hoặc gần với giá đóng cửa

Ý nghĩa:

·               Cho thấy sự cân bằng giữa phe mua và phe bán

Tuy nhiên, mô hình nến Doji còn có 2 biên thể đặc biệt như sau

a)             Mô hình nến Dragonfly Doji

Đặc điểm chính:

·      Giá mở cửa và giá đóng cửa cao nhất trong phiên

Ý nghĩa:

·      Mô hình nến Dragonfly Doji cho thấy phe mua từ chối giá thấp hơn khi tăng áp lực mua vào cho đến thời điểm cuối phiên giao dịch. Qua đó cho thấy phe mua có lợi thế lớn hơn khi bước qua phiên giao dịch sau.

a)             Mô hình nến Gravestone Doji

Đặc điểm chính:

·               Có giá mở cửa và giá đóng cửa là giá thấp nhất trong phiên.

Ý nghĩa:

·               Mô hình nến Gravestone Doji cho thấy phe bán từ chối giá cao hơn khi tăng áp lực bán ra cho đến thời điểm cuối phiên giao dịch. Qua đó cho thấy phe bán đang có lợi thế hơn khi bước qua phiên giao dịch tiếp theo.

4) Những lưu ý khi sử dụng nến Nhật

Không thể phủ nhận rằng, nến Nhật là một trong những chỉ báo kỹ thuật có đóng góp không nhỏ vào sự thành công trong mỗi giao dịch của các trader. Nhưng bên cạnh đó, khi sử dụng nến Nhật, nhà đầu tư cũng cần lưu ý những đặc điểm sau:

Nếu chỉ sử dụng mỗi nến Nhật, nhà đầu tư rất khó nắm bắt xu hướng thị trường đang diễn ra. Vì vậy, để biết được xu hướng thị trường là tăng hay giảm, các trader thường kết hợp với những chỉ báo khác nhau để cung cấp thông tin chính xác hơn, đồng thời cũng không quên lọc thông tin “fake” mà thị trường tạo ra để đánh lừa nhà đầu tư.

Một lưu ý cũng quan trọng không kém đó chính là về khung giờ của một cây nến. Khung giờ trong một cây nến càng nhỏ, thông tin cây nến cung cấp cho các nhà đầu tư càng dễ gây nhiễu và bị làm giả. Có nhiều trường hợp, một trong hai phe mua hoặc phe bán sẽ tạo ra các bẫy về giá cả để đánh lừa những nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm. Chính vì vậy, các trader cần xem mô hình nến với những khung giờ khác nhau và không quên kết hợp với những chỉ báo phân tích kỹ thuật khác để tránh gặp phải những rủi ro đáng tiếc khi sử dụng nến Nhật trong việc hỗ trợ ra quyết định đầu tư.


Kết luận

Trên đây là những kiến thức tổng quan về nến Nhật và mô hình nến Nhật. Mong rằng, qua bài viết này, các trader sẽ hiểu kĩ hơn về việc áp dụng tối đa giá trị mà mô hình nến Nhật mang lại trong các phiên giao dịch. Chúc các trader có những sự lựa chọn đúng đắn và giao dịch thành công!