Cổ tức là gì? Doanh nghiệp chia cổ tức ra sao?

Khi mua cổ phiếu của bất kỳ công ty nào được niêm yết trên sàn chứng khoán, đồng nghĩa với việc nhà đầu tư mua quyền sở hữu cổ phần này. Cổ phiếu thay đổi giá trị khi giá giao dịch của chúng thay đổi trên thị trường chứng khoán. Trong một số trường hợp, nhà đầu tư có thể nhận được cổ tức, hay khoản thanh toán mà công ty phân chia cho các cổ đông theo doanh thu hoạt động kinh doanh. Cùng tìm hiểu rõ hơn về cổ tức là gì và hình thức chia cổ tức trong đầu tư chứng ở nội dung chi tiết bên dưới.

Tìm hiểu về cổ tức là gì và các loại cổ tức

Cổ tức là gì?

Cổ tức là một phần LNST của doanh nghiệp được phân phát cho cổ đông. Mục tiêu của việc chia cổ tức cho các nhà đầu tư là một trong những cách nhằm thu hút các nhà đầu tư mới. Cổ đông nhận cổ tức dưới hình thức tiền mặt hoặc cổ phiếu. Các công ty thường trả cổ tức dưới dạng một phần lợi nhuận của họ hàng quý, hàng năm hoặc tại bất kỳ thời điểm nào đó do hội đồng quản trị của công ty xác định.


Các hình thức chia cổ tức

Doanh nghiệp chi trả một phần lợi nhuận sau thuế của họ cho cổ đông và các nhà đầu tư đủ điều kiện bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu. Một số loại cổ tức bạn có thể nhận được với tư cách là nhà đầu tư được diễn giải cụ thể như bên dưới.

  1. Cổ tức tiền mặt (Cash)

Cổ tức được trả bằng tiền mặt trực tiếp vào tài khoản giao dịch của nhà đầu tư hoặc trong một số trường hợp, nhà đầu tư có thể yêu cầu séc (chi phiếu).

  1. Cổ tức cổ phiếu

Một số doanh nghiệp chi trả cổ tức bằng cổ phiếu thay cho cash.

Cổ tức trên mỗi CP = Tổng Cổ Tức / Tổng số cổ phiếu trên thị trường CK.

Cổ tức bằng cổ phiếu tương tự như cổ tức tiền mặt, tức mỗi cổ đông đủ điều kiện để nhận thêm một số cổ phiếu nhất định dựa trên số lượng cổ phiếu mà họ đã nắm giữ. Nếu cổ đông sở hữu 1.000 cổ phiếu của một doanh nghiệp. Trong trường hợp công ty quyết định chia cổ tức với tỷ lệ 100:20, thì cổ đông đó sẽ nhân đươc 200 cổ phiếu như một khoản chi trả cổ tức.


Cổ tức ưu đãi: Nếu sở hữu cổ phiếu ưu đãi, có chức năng lai giữa cổ phiếu phổ thông và trái phiếu, nhà đầu tư sẽ nhận được cổ tức ưu đãi. Cổ tức ưu đãi thường được chi trả cố định, có nghĩa là chúng thanh toán cùng một số tiền bất cứ khi nào công ty chia lợi nhuận (thường là hàng quý).

Cách tính lợi tức cổ tức (tỷ suất cổ tức)

Để tính toán lợi tức đầu tư trên một cổ phiếu, hãy lấy tổng vốn hóa thị trường (tổng giá trị của cổ phiếu đã phát hành) chia cho tổng cổ tức.

Lợi tức cổ tức = Cổ tức trên mỗi cổ phiếu / Giá mỗi cổ phiếu * 100

Ví dụ, khi một cổ phiếu có giá 100.000 đ và lợi tức đầu tư là 1.000đ, bạn sẽ nhận được lợi tức cổ tức là một phần trăm.

Bên cạnh lợi tức cổ tức, tỷ lệ chia trả cổ tức của doanh nghiệp cũng là yếu tố không thể bỏ sót.

Tỷ lệ chi trả cổ tức = Thu nhập ròng/Cổ tức đã trả

Khoảng chi trả cổ tức được xem là tốt thường nằm trong khoảng từ 35% đến 55%.


Tìm hiểu về cách chia cổ tức và khi nào nhà đầu tư được hưởng cổ tức

Thông thường, hoạt động chi trả cổ tức được tiến hành theo quý, sau khi hoàn thành báo cáo thu nhập và họp hội đồng quản trị họp đánh giá tình hình tài chính của công ty. Doanh nghiệp sẽ tiến hành công bố việc chia cổ tức tới cổ đông và nhà đầu tư. Các trường hợp đủ điều kiện nhận cổ tức sẽ được thanh toán trong vòng một tháng sau ngày doanh nghiệp công bố.

Ngày chia cổ tức

Sau khi họp ĐHCĐ và ra quyết định chia cổ tức, doanh nghiệp sẽ thông báo đến cổ đông và nhà đầu tư qua nhiều phương tiện truyền thông khác nhau. Điều này giúp nhà đầu tư nắm kịp thời thông tin về hoạt động chia CT. Tuy nhiên, một số trường hợp nhà đầu tư được hưởng hoặc không được hưởng cổ tức. Và việc theo dõi các ngày đặc biệt dưới đây sẽ hữu ích:

- Ngày công bố chia cổ tức được gọi là Ngày tuyên bố (declaration date).

- Tại thời điểm tuyên bố chia cổ tức, Ngày đăng ký cuối cùng (Record Date) được thiết lập. Và những cổ đông ghi nhận trong ngày này sẽ được hưởng cổ tức của doanh nghiệp. Những người mua cổ phiếu của doanh nghiệp sau Ngày Record không nằm trong danh sách các nhà đầu tư nhận cổ tức.

- Ngày giao dịch không hưởng quyền (Ex-Dividend Date) hoặc ngày cổ phiếu bắt đầu giao dịch không hưởng cổ tức được tính từ sau ngày ĐKCC (Record Date) trở đi. (Xem hình ảnh dưới đây).

- Ngày thanh toán hay ngày phát hành cổ tức cho nhà đầu tư thường trong vòng một tháng sau Ngày đăng ký cuối cùng (Record Date).


Việc nắm rõ các mốc thời gian trên giúp nhà đầu tư biết được mình có thuộc trong danh sách được hưởng cổ tức nếu doanh nghiệp chia lợi nhuận hay không. Nếu không rõ cách tính các mốc thời gian này, nhà đầu tư có thể nhờ sự trợ giúp của các chuyên gia tư vấn tài chính. Hoặc đơn giản hơn có thể hỏi trực tiếp tư vấn viên của sàn giao dịch. Đừng quên đọc các thông cáo báo chí và theo dõi tin tức của doanh nghiệp mà mình đầu tư thường xuyên để nắm rõ tình hình hoạt động kinh doanh cũng như các yếu tố có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

Ưu, khuyết điểm của cổ tức cổ phiếu


Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu có thể được xem là cách tái đầu tư vào doanh nghiệp tiềm năng đồng thời tăng giá trị vốn chủ sở hữu trong tương lai. Bên cạnh đó, trong trường hợp nhà đầu tư muốn mua thêm cổ phiếu từ doanh nghiệp, nhận cổ tức cổ phiếu giúp tránh việc mất chi phí hoa hồng môi giới, trong khi vẫn có được nhiều cổ phiếu hơn.

Một lợi thế khác cho các nhà đầu tư là việc phát hành cổ tức bằng cổ phiếu có thể gửi tín hiệu đến thị trường rằng công ty đang có tình trạng tài chính tốt. Hơn nữa, tính thanh khoản cao hơn của cổ phiếu có thể khuyến khích việc mua và bán cổ phiếu nhiều hơn, do đó giúp tăng giá cổ phiếu trong điều kiện thị trường phát triển.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư muốn thu lợi nhuận từ cổ tức tiền mặt thông qua cổ phiếu đang nắm giữ, sẽ không mong muốn nhận được cổ tức cổ phiếu. Rủi ro tiềm ẩn khác của việc chia cổ tứcbằng cổ phiếu là nó có thể làm giảm giá trị của cổ phiếu, vì sẽ có nhiều cổ phiếu lưu hành trên thị trường. Một tác động liên quan của điều này là nếu giá trị cổ phiếu không tăng, thì thu nhập trên mỗi cổ phiếu của công ty có thể sẽ thấp hơn trong mùa thu nhập sau. Trong một số trường hợp, nhà đầu tư không thuộc đối tượng được hưởng cổ tức nếu mua cổ phiếu của doanh nghiệp sau khi ngày đăng ký cuối cùng diễn ra. Vì vậy, lựa chọn thời điểm giao dịch một danh mục đầu tư nào đó cũng góp phần ảnh hưởng đến mức lợi nhuận hay thành công của cá nhân trong hoạt động đầu tư mua bán cổ phiếu.

Lời kết

Mặc dù chia cổ tức bằng tiền mặt phổ biến hơn, hình thức trả cổ tức bằng cổ phiếu lại được nhiều nhà đầu tư ủng hộ. Vì chúng giúp các nhà đầu tư có thêm thông tin về tình trạng tài chính của công ty, bao gồm vị thế tiền mặt, khả năng thanh toán cổ tức trong tương lai. Hy vọng những nội dung trê có thể giải đáp thắc mắc cho những ai đang quan tâm đến việc nhận cổ tức và cách thức chúng mang lại lợi nhuận trong tương lai. Đừng quên theo dõi các bài viết mới nhất để cập nhật thông tin hữu ích về đầu tư chứng khoán.