ทำความรู้จักกับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยหรือ SET และแนะแนวการลงทุนใน SET

ก่อนอื่นเรามาเริ่มด้วยการทำความรู้จักข้อมูลเบื้องต้นของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย หรือที่เรารู้จักกันดีในชื่อ SET (Stock Exchange of Thailand ) เป็นตลาดหลักทรัพย์ของประเทศไทย จัดตั้งขึ้นโดย พรบ. ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อปีพ.ศ. 2517 ดำเนินงานและดูแลโดย สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์หรือชื่อสั้นๆ ที่เราคุ้นเคยคือ ก.ล.ต.มีเปิดทำการซื้อขายขึ้นอย่างเป็นทางการครั้งแรกในวันที่ 30 เมษายน .. 2518 ทำหน้าที่เป็นตลาดที่ใช้เพื่อแลกเปลี่ยนซื้อขายตราสารทุน ของบริษัทห้างร้านต่าง ๆ ที่ขึ้นทะเบียนไว้ ทั้งนี้เพื่อให้สามารถระดมเงินทุนเพิ่มเติมจากสาธารณะได้โดยสะดวก ทั้งนี้ปัจจุบันการดำเนินงานภายในของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย จะถูกควบคุมอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ.2535

ประเภทของสินทรัพย์ที่มีให้เลือกลงทุนใน SET

1.ประเภทดัชนี ดัชนีราคาหุ้นตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET Index) เรียกได้ว่าเป็นดัชนีที่สะท้อนการเคลื่อนไหวของราคาหลักทรัพย์โดยรวม (Composite Index)  


ทั้งนี้เพื่อเป็นการส่งเสริมการออกตราสารอนุพันธ์และเป็นเครื่องมือวัดสภาวะตลาดสำหรับกองทุนรวมประเภทต่างๆ ตลาดหลักทรัพย์ฯ จึงต้องจัดทำ ดัชนีราคา SET50 Index และ ดัชนีราคา SET100 เพื่อเป็นดัชนีราคาหุ้นที่ใช้ในการแสดงระดับและความเคลื่อนไหวของราคาหุ้นสามัญ 50 ตัว และ 100 ตัวที่มีมูลค่าตามราคาตลาด (Market Capitalization) สูง และมีการซื้อขายมีสภาพคล่องสูงสม่ำเสมอ อีกทั้งมีสัดส่วนผู้ถือหุ้นรายย่อยผ่านเกณฑ์ที่กำหนด 

2.ประเภทตราสารทุน   เรามาดูกันว่าประเภทของตราสารทุนที่มีให้ซื้อขายใน SET และ ตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ mai มีรายการดังต่อไปนี้

ชนิดของหุ้น: หุ้นสามัญ (Common Stock)

หุ้นสามัญเป็นตราสารที่ออกโดยบริษัทมหาชน จำกัด (บมจ.) ที่ต้องการที่จะระดมเงินทุนจากประชาชน โดยผู้ถือหุ้นสามัญจะมีสิทธิร่วมเป็นเจ้าของบริษัท รวมทั้งมีสิทธิในการออกเสียงลงมติในที่ประชุมผู้ถือหุ้นตามสัดส่วนของหุ้นที่ถือครองอยู่ และยังมีสิทธิในการรับเงินปันผลและรับสิทธิประโยชน์อื่นๆอีกด้วย

ชนิดของหุ้น: หุ้นบุริมสิทธิ (Preferred Stock) หุ้นบุริมสิทธิเป็นตราสารที่ออกโดยบริษัทมหาชน จำกัด มีลักษณะที่เป็นกึ่งเจ้าหนี้และกึ่งเจ้าของบริษัท ทั้งนี้ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของกิจการเช่นเดียวกับหุ้นสามัญ โดยมีสิทธิในการรับผลตอบแทนและสิทธิในการรับเงินทุนคืนหลังเลิกกิจการก่อนผู้ถือหุ้นสามัญ

ใบสำคัญแสดงสิทธิ หรือวอแรนท์ (Warrant)

เป็นตราสารที่ถูกออกให้โดยบริษัทจดทะเบียน (บจ.) โดยที่จะให้สิทธิผู้ถือวอแรนท์ในการซื้อหุ้นสามัญของบริษัท ตามราคาใช้สิทธิ และอัตราใช้สิทธิ ภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า

ใบแสดงสิทธิในผลประโยชน์ที่เกิดจากหลักทรัพย์อ้างอิงไทย หรือ เอ็นวีดีอาร์ (Non - Voting Depository Receipt : NVDR)   เป็นตราสารที่ออกโดยบริษัท Thai NVDR Company Limited มีสถานะเป็นหลักทรัพย์จดทะเบียนโดยอัตโนมัติ หรือ Automatic List และมีหลักทรัพย์อ้างอิง หรือ Underlying Asset เป็นหุ้นสามัญ หุ้นบุริมสิทธิ ใบสำคัญแสดงสิทธิ หรือใบสำคัญแสดงสิทธิในการซื้อหุ้นเพิ่มทุนที่โอนสิทธิได้ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ

3.ประเภทตราสารอนุพันธ์ (TFEX)

ทั้งนี้ บมจ. ตลาดสัญญาซื้อขายตราสารอนุพันธ์ล่วงหน้าหรือ TFEX เรียกได้ว่าเป็นศูนย์กลางการซื้อขายอนุพันธ์ที่จะอ้างอิงการดำเนินงานกับตราสารทุน ตราสารหนี้ สินค้าโภคภัณฑ์ รวมถึงสินค้าเกษตร โดยอนุพันธ์ที่ บมจ. ตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้าสามารถจัดให้มีการซื้อขายภายใต้ พรบ.สัญญาซื้อขายล่วงหน้า ปีพ.ศ. 2546 ได้แก่ Futures, Options และ Options บนสัญญา Options ของสินทรัพย์อ้างอิงประเภทต่าง ๆ ดังนี้

TFEX ที่อ้างอิงกับตราสารทุน ได้แก่ ดัชนีราคาหลักทรัพย์ หลักทรัพย์

TFEX ที่อ้างอิงกับตราสารหนี้ ได้แก่ พันธบัตรรัฐบาล อัตราดอกเบี้ย

TFEX ที่อ้างอิงกับสินค้าโภคภัณฑ์ ได้แก่ โลหะมีค่า โลหะพื้นฐาน พลังงาน สินค้าเกษตร

TFEX ที่อ้างอิงกับราคากับดัชนีราคาสินทรัพย์อื่น ๆ ยกตัวอย่างเช่น อัตราแลกเปลี่ยน ดัชนีสินค้าโภคภัณฑ์

ในปัจจุบัน บมจ. ทั้งนี้ตลาดสัญญา (TFEX) ซื้อขายตราสารอนุพันธ์ล่วงหน้า ได้เปิดซื้อขายอนุพันธ์ทั้งสิ้น 12 ชนิดด้วยกัน ได้แก่ 

3.1 SET50 Index Futures

3.2 SET50 Index Options 

3.3 Single Stock Futures

3.5 Sector Index Futures

3.6 Gold Online Futures

3.7 Gold Futures (10 บาทและ 50 บาท)

3.8 Gold-D

3.9 Silver Online Futures

3.10 Japanese Rubber Futures

3.11 Rubber Futures รวมทั้ง RSS3D Futures เเละ RSS3 Futures

3.12 USD Futures และ Interest Rate Futures

4.ประเภท ETF

กองทุน ETF (Exchange Traded Fund) หรือกองทุนอีทีเอฟ กองทุนนี้เป็นกองทุนรวมชนิดหนึ่งที่มีลักษณะพิเศษคือ สามารถทำการซื้อขายได้แบบทันที (real-time) ตามเวลาทำการของตลาดหุ้นที่อีทีเอฟนั้นจดทะเบียนซื้อขายอยู่ ในแง่นี้ ซื้อกองทุนอีทีเอฟจึงเหมือนกับการซื้อหุ้นตัวหนึ่ง เมื่อซื้อแล้วมันก็จะปรากฏในบัญชีหลักทรัพย์หรือพอร์ตลงทุนที่นักลงทุนมีกับบริษัทนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ (broker)

5.ประเภทกองทุนรวม

กองทุนรวมคือ การรวบรวมจัดตั้งผู้จัดการกองทุนและนำเงินของนักลงทุน นำมาลงทุนตามนโยบายที่กองทุนรวมกำหนดไว้ การมีมืออาชีพช่วยบริหารจัดการเงินของกองทุน กองทุนรวมมีจุดเด่นมาก คือคนที่มีเงินน้อยก็ลงทุนได้ และยังมีนโยบายการลงทุนที่มากมาย ไม่ว่ากองที่ลงทุนในตราสารหนี้ หุ้นในประเทศ หุ้นต่างประเทศ รวมไปถึงอสังหาริมทรัพย์ ทองคำ และสินทรัพย์อื่นๆ

6.ประเภทใบสำคัญแสดงสิทธิอนุพันธ์ (DW)

ทั้งนี้ DW จะถือป็นตราสารที่ผู้ออกนั้นให้สิทธิกับผู้ซื้อในการซื้อ หุ้น อ้างอิง (ในแง่มุมของราคา จำนวน รวมถึงเวลาที่กำหนดในอนาคต) โดยผู้ออก DW เป็นบุคคลที่สาม อาจพูดง่ได้ว่า DW มีลักษณะเหมือน Warrants ที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ แต่มีความแตกต่างกันที่ผู้ออก ไม่ใช่เจ้าของบริษัท หุ้น เหมือนกับ Warrant ซึ่งบุคคลดังกล่าวต้องได้รับอนุญาตจากสำนักงาน ก.ล.ต.

7.ประเภทตราสารแสดงสิทธิการฝากหลักทรัพย์ต่างประเทศ (DR) 

DR เป็นหลักทรัพย์ประเภทที่จดทะเบียนให้ทำการซื้อขายได้เหมือนหุ้น โดยผู้ออก DR ที่ได้รับอนุญาตจากสำนักงาน ก.ล.ต. จะนั้นดำเนินการซื้อหุ้นต่างประเทศมา แล้วมาเสนอขายหุ้นต่างประเทศนั้นให้แก่ผู้ลงทุนไทยในรูปแบบสกุลเงินบาท โดยมีสัดส่วน 1 DR เท่ากับ หุ้นต่างประเทศ 1 หลักทรัพย์ ดังนั้นหมายความว่าผู้ถือ DR จะได้รับสิทธิประโยชน์ต่างๆเสมือนไปลงทุนในหลักทรัพย์ที่อยู่ต่างประเทศโดยตรงเลยทีเดียว

ระบบซื้อขายหลักทรัพย์

ทั้งนี้ตลาดหลักทรัพย์ไทยเปิดให้มีการซื้อขายครั้งแรกเมื่อวันที่ 30 เม.. ปี 2518 โดยเริ่มด้วยวิธีการซื้อขายแบบ Open Auction หรือการประมูลราคาแบบเปิดเผย ด้วยวิธีเคาะกระดาน จนถึงวันที่ 31.. 2534 ตลาดหลักทรัพย์ไทยหรือ SET จึงได้เปลี่ยนมาใช้ระบบการซื้อขายด้วยระบบคอมพิวเตอร์เป็น ซึ่งเรียกว่าระบบ Automated System for the Stock Exchange of Thailand และเมื่อเดือน ส.. ปี2551 ได้ปรับปรุงระบบซื้อขายใหม่เป็น ระบบ ARMS ทั้งนี้เพื่อรองรับรูปแบบการดำเนินธุรกรรมใหม่ และเพิ่มประสิทธิภาพของการบริหารความเสี่ยง และยังช่วยให้มีระบบสำรองกรณีระบบขัดข้อง

ทั้งนี้เพื่อให้ดำเนินการซื้อขายได้อย่างต่อเนื่องในวันที่ 3.. 2555 SET ได้พัฒนาระบบซื้อขายที่มีชื่อเรียกว่า SET CONNECT ทั้งนี้เพื่อตอบสนองการขยายตัวทางธุรกิจหลักทรัพย์ ทั้งนี้ระบบใหม่สามารถรองรับปริมาณการซื้อขายที่ขยายตัวเพิ่มขึ้นและยังรวมถึงการออกสินค้าหรือบริการรูปแบบใหม่ของตลาดหลักทรัพย์ ทำให้บริษัทสมาชิกหรือนักลงทุนต่างประเทศกับระบบซื้อขายของตลาดหลักทรัพย์เข้าถึงและเชื่อมต่อระบบส่งคำสั่งซื้อขายได้อย่างสะดวก รวดเร็วมากขึ้นกับ Protocol ที่มีมาตรฐานสากล รวมทั้งยังช่วยรองรับธุรกรรมใหม่ๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

เวลาทำการของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

สำหรับการซื้อและขายหุ้นโดยทั่วไปจะต้องซื้อและขายผ่านตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งปัจจุบันตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยแบ่งเวลาซื้อ-ขายเป็น 2 ช่วงด้วยกันคือ

          - ช่วงเช้า เวลาเปิดอยู่ที่ระหว่าง 09.55-10.00 น. จนถึงเวลา 12.30 น.

          - ช่วงบ่าย เปิดอยู่ที่ระหว่าง 14.25-14.30 น. จนถึงเวลา 16.35-16.40 น.

ขั้นตอนการเปิดบัญชีหุ้นเพื่อลงทุนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

แนะนำวิธีการเปิดบัญชีหุ้นอย่างง่าย

          การจะเล่นหุ้นได้ ขั้นแรกต้องเปิดบัญชีหุ้นเสียก่อน โดยยื่นเอกสารสมัครได้ที่บริษัทหลักทรัพย์ หรือที่นักลงทุนเรียกว่า "โบรกเกอร์" (Broker) โดยคุณสมบัติของผู้ที่จะสามารถเปิดบัญชีได้คือ