ศึกษากราฟแท่งเทียน - วิธีดูกราฟแท่งเทียน Forex

1.ศึกษากราฟแท่งเทียน ทำไมกราฟแท่งเทียนถึงได้รับความนิยมในตลาด Forex?

1.1 ศึกษากราฟแท่งเทียน: กราฟแท่งเทียน (Candlestick chart) คือ อะไร?

กราฟแท่งเทียน (Candlestick chart) คือ เครื่องมือทางเทคนิคที่รวบรวมเอาข้อมูลจากหลากหลายช่วงเวลาเข้ามาอยู่ในแท่งราคา (Price bar) อันเดียว ทำให้มันเป็นกราฟที่ใช้งานได้ดีกว่ากราฟแบบดั้งเดิมที่ใช้กันในตลาดหุ้น ซึ่งเป็นแผนภูมิแบบบาร์ หรือ OHLC Chart: Open-High-Low-Close Chart หรือแผนภูมิแบบเส้นที่ลากจุดของราคาปิดต่างๆ


กราฟแบบแท่งเทียน สร้างรูปแบบ หรือแพทเทิร์นที่ช่วยคาดการณ์ทิศทางราคาเมื่อจบลง โดยกราฟแท่งเทียน มีจุดเริ่มต้นย้อนไปยังสมัยศตวรรษที่ 18 โดยมีผู้คิดค้น คือ พ่อค้าข้าวชาวญี่ปุ่น ชื่อ มุเนะฮิสะ ฮมมะ (Munehisa Homma)


กราฟแท่งเทียน จะสร้างรูปแบบ หรือแพทเทิร์น ที่คาดการณ์ทิศทางของราคาเมื่อจบลง โดยจะมีการนำโค้ดสีมาใช้กับกราฟแท่งเทียนซึ่งช่วยเพิ่มรายละเอียดของข้อมูลมากขึ้น โดยกราฟแบบแท่งเทียนนี้ ถูกนำเข้าไปใช้ในโลกตะวันตก โดย สตีฟ นิสัน (Steve Nison) ในหนังสือที่ได้รับความนิยมของเขา ชื่อ Japanese Candlestick Charting Techniques โดยปัจจุบัน นักลงทุนหลายคน สามารถระบุแพทเทิร์นเหล่านี้ได้หลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นกราฟแท่งเทียน แบบ Evening star หรือ Three Black Crows เป็นต้น นอกจากนี้ แพทเทิร์นกราฟแท่งเทียน แบบแท่งเดียว เช่น Doji หรือ Hammer ก็ถูกนำมาใช้ในกลยุทธ์การเทรดทั้งระยะสั้น และระยะยาว


ประเด็นสำคัญที่ควรรู้ในการศึกษากราฟแท่งเทียน

  • แพทเทิร์นกราฟแท่งเทียน เป็นเครื่องมือทางเทคนิคที่ไว้คาดการณ์ทิศทางของราคา และถูกนำมาใช้หลายศตวรรษแล้ว
  • มีแพทเทิร์นกราฟแท่งเทียนหลากหลายรูปแบบ ที่ถูกใช้เพื่อระบุทิศทาง และโมเมนตัมของราคา เช่น แพทเทิร์น แบบ Three Line Strike, Two Black Gapping, Three Black Crows, Evening Star, และ Abandoned baby.

  • อย่างไรก็ตาม นักลงทุนควรรู้ว่าสัญญาณที่ส่งออกมาจากแพทเทิร์นเหล่านี้ อาจไม่สามารถทำงานได้อย่างน่าเชื่อถือมากนักในสภาพแวดล้อมทางอิเล็กทรอนิกส์สมัยใหม่นี้


1.2 ทำไมกราฟแท่งเทียนถึงได้รับความนิยมสูงในหมู่นักลงทุน Forex?



1.2.1 กราฟแท่งเทียนเป็นตัวชี้วัดที่แท้จริงของตลาด โดยมันสามารถแสดงการกลับตัวของราคา ได้ก่อนเทคนิคแผนภูมิแบบตะวันตก กราฟแท่งเทียน จึงถือเป็นตัวชี้วัดของพฤติกรรมในตลาด โดยมันสามารถบอกแนวโน้มการเคลื่อนไหวก่อนที่มันจะปรากฏขึ้นจริงตามเครื่องมือแบบตะวันตก


1.2.2 กราฟแท่งเทียน อธิบายได้ชัดเจนเป็นภาพ และสามารถอธิบายจิตวิทยาของผู้เล่นในตลาด ณ ขณะนั้นๆ ซึ่งสามารถนำมาใช้ประกอบการตัดสินใจในการลงทุนได้


1.2.3 กราฟแท่งเทียนมีประโยชน์หลายอย่าง โดยมันสามารถถูกใช้งานได้อย่างเดี่ยวๆ หรือนำไปใช้ร่วมกับเครื่องมือของตะวันตกก็ได้ กราฟแท่งเทียน ต่างจาก กราฟแบบ Point and figure ซึ่งไม่สามารถใช้ร่วมกับเครื่องมือชี้วัดอื่นๆ ของตะวันตกได้ กราฟแท่งเทียน จะใช้ข้อมูลราคาเหมือนแผนภูมิแบบบาร์ (Bar Chart) แต่กราฟแท่งเทียน สามารถอธิบายกลุ่มแพทเทิร์นที่ซับซ้อน และสามารถคาดการณ์ผลลัพธ์ที่อาจเกิดขึ้นจากข้อมูลเหล่านั้นได้


1.2.4 กราฟแท่งเทียน สามารถนำไปใช้ได้กับทุกกรอบเวลา โดยสามารถนำไปปรับใช้ได้ทั้งกับการเทรดแบบสั้น และยาว แต่กราฟแท่งเทียนทำงานได้ดีมากสำหรับการเทรดระยะสั้น สามารถสร้างชาร์ทในกรอบเวลาแบบ 1 นาที  5 นาที 15 นาที 30 นาที และ 1 ชั่วโมง นอกจากนี้ ยังสามารถนำไปปรับใช้กับการคาดการณ์แบบระยะยาว โดยใช้กราฟแบบรายวัน รายสัปดาห์ และรายเดือน


1.2.5 กราฟแท่งเทียนมีความยืดหยุ่น และมีความสามารถในการปรับตัว เนื่องจากมันสามารถถูกนำไปใช้ได้กับทุกตลาด ไม่ว่าจะเป็นตลาดหุ้น ตลาดสกุลเงิน หรือ สินค้าต่างๆ โดยนักลงทุน สามารถเอาหลักการของกราฟแท่งเทียนไปใช้วิเคราะห์ตลาดอื่นๆ ได้


1.2.6 กราฟแท่งเทียนได้รับการพิสูจน์ว่าเป็นประโยชน์ และเชื่อถือได้ ผ่านการใช้งานกราฟชนิดนี้มาอย่างยาวนาน โดยชาวญี่ปุ่นหลายชั่วอายุคน และหลักฐานที่ว่ากราฟแท่งเทียน ยังคงถูกใช้อยู่ในปัจจุบันแม้เวลาจะผ่านมา 300 กว่าปีหลังการคิดค้นขึ้น ก็เป็นข้อพิสูจน์ว่า กราฟตัวนี้ มีประสิทธิภาพจริงๆ


2.ศึกษากราฟแท่งเทียน: หน้าตากราฟแท่งเทียน



กราฟแท่งเทียน เป็นกราฟที่ไว้ใช้แสดงข้อมูลการเคลื่อนไหวของราคา นับเป็นหนึ่งในเครื่องมือวิเคราะห์ที่ได้รับความนิยมในหมู่นักลงทุน ด้วยความสามารถของกราฟในการตีความข้อมูลราคาได้อย่างรวดเร็ว จากบาร์ราคาเพียงไม่กี่ตัว


กราฟแท่งเทียน ประกอบไปด้วย 3 ส่วนที่สำคัญๆ คือ


  • แท่งเทียน (Body) คือ ส่วนที่แสดงระยะของราคาเปิด ถึงราคาปิด

  • ไส้เทียน (Wick) คือ ส่วนที่แสดงจุดสูงสุด และต่ำสุดระหว่างวัน

  • สี (Colour) คือ ส่วนที่แสดงทิศทางการเคลื่อนไหวของตลาด ส่วนใหญ่ จะใช้สีเขียว หรือสีขาว สำหรับบ่งบอกการขึ้นของราคา และสีแดง หรือสีดำ เพื่อบอกการลดลงของราคา


ที่ผ่านมา กราฟแท่งเทียนได้สร้างรูปแบบ หรือแพทเทิร์นต่างๆ ขึ้นมา ซึ่งนักลงทุนสามารถนำมาใช้ในการดูแรงสนับสนุนหลัก และระดับแรงต้าน มีกราฟแท่งเทียนหลายแพทเทิร์น ที่สามารถระบุโอกาสในตลาด กราฟแท่งเทียนบางแพทเทิร์น สามารถระบุข้อมูลความสมดุลระหว่างแรงซื้อและแรงขาย ในขณะที่บางแพทเทิร์น สามารถระบุรูปแบบที่ต่อเนื่อง หรือความลังเลของตลาด


ก่อนที่นักลงทุนจะเริ่มเทรด จึงเป็นเรื่องจำเป็นที่เราจะต้องศึกษากราฟแท่งเทียน โดยทำความคุ้นเคยกับแพทเทิร์นทั่วๆไป ของกราฟแท่งเทียน และการนำมันมาใช้เพื่อช่วยในการตัดสินใจ


3.ศึกษากราฟแท่งเทียน: รูปแบบพื้นฐานของกราฟแท่งเทียน


กราฟแท่งเทียน ประกอบไปด้วยแพทเทิร์นหลักๆ 3 รูปแบบ นั่นคือ กราฟแท่งเทียนแบบแท่งเดียว (One-candle patterns) กราฟแท่งเทียนแบบสองแท่ง (Two-candle patterns) และกราฟแท่งเทียนแบบสามแท่ง (Three-candle patterns) โดยในแต่ละแพทเทิร์น ก็จะมีรูปแบบแพทเทิร์นย่อยลงไปอีก


กราฟแท่งเทียนแบบพื้นฐาน (Basic candlestick patterns)

Doji

แพทเทิร์น Doji เป็นแพทเทิร์นที่บ่งบอกการแข่งขันกันระหว่างผู้ซื้อ และผู้ขาย โดยมีผลลัพธ์ คือ ไม่มีฝ่ายใดได้เปรียบ Doji เป็นแพทเทิร์นที่เป็นกลาง แต่สามารถพบแพทเทิร์น Doji ที่กลับทิศทางได้เช่นกัน เช่น ในแพทเทิร์น Bullish Morning Star และ Bearish Evening Star.

Marubozu

Marubozu เป็นกราฟแท่งเทียนที่มีเฉพาะตัวแท่งเทียน โดยไม่มีตัวไส้เทียน แท่งเทียนสีขาว คือ Bullish Marubozu บ่งบอกการขึ้นของราคา ส่วนแท่งเทียนสีดำ คือ Bearish Marubozu บอกการลงของราคา

Spining Top

Spining Top เป็นกราฟแท่งเทียน ที่มีตัวแท่งเทียนสั้น และมีไส้เทียนยื่นออกจากทั้งด้านบน และด้านล่าง โดยมีขนาดยาวเท่าๆ กัน แพทเทิร์นนี้ บ่งบอกถึง ความลังเลในตลาด ณ เวลานั้นๆ ซึ่งส่งผลให้ไม่มีการเปลี่ยนแปลงของราคาที่มีนัยยะทางสำคัญ แพทเทิร์น Spining Top มักถูกตีความว่าเป็นช่วงเวลาของการพัก หรือการทำให้มั่นคง แข็งแรง ซึ่งมักจะตามมาด้วยแนวโน้มการขึ้น หรือลงของราคา

กราฟแท่งเทียนแบบแท่งเดียว (One-candle patterns)

Hammer & Hanging Man

แพทเทิร์น Hammer และ Hanging Man ต่างก็เป็นกราฟแท่งเทียนที่บอกการกลับทิศทางของแนวโน้มในตลาด โดยความแตกต่างเพียงอย่างเดียว ของแพทเทิร์น 2 ตัวนี้ คือธรรมชาติของเทรนด์ที่ปรากฏ หากแพทเทิร์นมีแนวโน้มสูงขึ้น มันกำลังบอกถึงการเปลี่ยนทิศทางเป็นขาลง เราเรียกมันว่า Hanging man แต่หากแผนภูมิมีแนวโน้มขาลง มันกำลังบอกถึงการเปลี่ยนทิศทางเป็นขาขึ้น นั่นก็คือ Hammer

Inverted Hammer & Shooting Star

แพทเทิร์น Inverted Hammer เป็นแพทเทิร์นที่มีไส้เทียนยาวอยู่ด้านบน ในขณะที่ไส้เทียนด้านล่างสั้น ซึ่งบ่งบอกถึงแรงซื้อ ตามมาด้วยแรงขายที่อาจจะไม่มากพอให้ราคาตลาดต่ำลง  แพทเทิร์น Inverted Hammer ยังบ่งบอกว่า ผู้ซื้อจะคุมตลาดได้ในเวลาไม่ช้า ในขณะที่แพทเทิร์น Shooting Star มีลักษณะแบบเดียวกับแพทเทิร์น Inverted Hammer แต่มีแนวโน้มขาขึ้น โดยจะมีแท่งเทียนที่เล็ก และไส้เทียนที่ยาว แพทเทิร์น Shooting Star ตามปกติ จะเปิดราคาสูงเล็กน้อย  ก่อนจะสามารถทำราคาสูงขึ้นระหว่างวัน และปิดตัวที่ราคาซึ่งสูงกว่าราคาเปิดเล็กน้อย เหมือนดาวตกที่ค่อยๆ ร่วงลงมา

กราฟแท่งเทียนแบบสองแท่ง (Two-candle patterns)

Bullish Engulfing & Bearish Engulfing


แพทเทิร์น Bullish Engulfing ประกอบไปด้วยแท่งเทียนสองแท่ง เทียนแท่งแรกเป็นสีดำ โดยเทียนแท่งสีดำ ถูกกลืนโดยเทียนแท่งสีขาวซึ่งมีขนาดใหญ่กว่า โดยแม้ว่าการเปิดตัววันที่สอง จะต่ำกว่าวันแรก แต่ตลาดกระทิง สามารถดันราคาขึ้นสูง และสร้างชัยชนะให้กับผู้ซื้อ
ในขณะที่ แพทเทิร์น Bearish Engulfing จะปรากฏขึ้นที่จุดสิ้นสุดของแนวโน้มขาขึ้น โดยเทียนแท่งแรก เป็นแท่งสีขาวขนาดเล็ก ซึ่งถูกกลืนโดยเทียนแท่งสีดำขนาดใหญ่ แพทเทิร์น Bearish engulfing แสดงถึงจุดสูงสุด หรือการชะลอตัวของการเคลื่อนไหวของราคา และถือเป็นสัญลักษณ์แสดงการตกต่ำลงของราคาที่กำลังจะเกิดขึ้น ยิ่งเทียนแท่งที่สองต่ำลงมากเท่าไหร่ แนวโน้มดังกล่าวก็จะยิ่งมากขึ้นเท่านั้น




Tweezer Top & Tweezer Bottom



แพทเทิร์น Tweezer Top คือลักษณะที่แท่งเทียนสองแท่งอยู่เคียงข้างกัน ด้วยขนาดเท่ากัน ขณะที่แพทเทิร์น Tweezer Bottom จะปรากฏขึ้นเมื่อเทียนสองแท่ง อยู่ติดกัน มีระดับต่ำเหมือนกัน แพทเทิร์นนี้ จะสำคัญมาก เมื่อมีความเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงในโมเมนตัมของเทียนแท่งแรก และเทียนแท่งที่สอง สำหรับการเทรดแล้ว แพทเทิร์นนี้ จะใช้งานได้ดีเมื่อนำมาใช้เพื่อระบุจุดสิ้นสุดของการดึงขึ้นของราคา (Pullback) ซึ่งเป็นสัญญาณการค้าในทิศทางแนวโน้มโดยรวม

กราฟแท่งเทียนแบบสามแท่ง (Three-candle patterns)


Evening Star & Morning Star

แพทเทิร์น Evening star เป็นแพทเทิร์นสามแท่งเทียน ซึ่งมีลักษณะเหมือนกับแพทเทิร์น Bullish morning star แต่มันประกอบไปด้วยแท่งเทียนสั้น ที่ถูกประกบระหว่างแท่งเทียนสีขาว และแท่งเทียนสีดำ แพทเทิร์น Evening star บ่งบอกการกลับทิศทางของแนวโน้มขาขึ้น และการกลับทิศทางนี้จะรุนแรง หากเทียนแท่งที่สามสูงกว่าเทียนแท่งที่หนึ่ง แพทเทิร์น Morning star ถูกมองว่าเป็นสัญลักษณ์แห่งความหวังในตลาดขาลง โดยมันเป็นกราฟแท่งเทียน แบบสามแท่ง โดยมีเทียนสั้นหนึ่งแท่ง ประกบอยู่ตรงกลางระหว่าง เทียนขนาดยาวสีขาว และสีดำ แพทเทิร์นลักษณะนี้ ชี้ว่า แรงขายในวันแรกได้ลงลด และกำลังจะเข้าสู่ภาวะตลาดกระทิง

Three White Soldiers & Three Black Crows


แพทเทิร์น Three white soldiers เป็นกราฟแท่งเทียนแบบสามแท่ง ซึ่งจะปรากฏในรอบสามวัน ประกอบด้วย แท่งสีขาว สามแท่ง พร้อมไส้เทียนสั้นๆ โดยมีการเปิดราคา และปิดราคาค่อนข้างสูงกว่าวันก่อนหน้า ถือเป็นสัญญาณของตลาดกระทิงที่แข็งแรง ที่เกิดขึ้นหลังจากภาวะตกต่ำของตลาด และแสดงถึงแรงซื้อที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แพทเทิร์น Three black crows คือ กราฟแท่งเทียนที่ประกอบไปด้วยแท่งเทียนสีดำสามแท่ง พร้อมกับไส้เทียนสั้นๆ หรืออาจจะไม่มีไส้เทียนเลย แต่ละแท่ง จะเปิดตัวที่ราคาใกล้เคียงกันกับวันก่อนหน้า แต่แรงขายกดราคาให้ต่ำลงทุกครั้งที่ปิดราคา

นักลงทุน ตีความแพทเทิร์นรูปแบบนี้ ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของแนวโน้มขาลง เนื่องจากผู้ขายได้ไล่ตามผู้ซื้อได้ทันในระหว่างสามวันนี้